As tens of thousands return to the streets for the first national Palestine march of 2026, this movement refuses to be sidelined or silenced, says PETER LEARY
Bydoedd Niclas Y Glais
Mae Robert Griffiths yn traddodi Darlith Coffa TE Nicholas (‘Niclas y Glais’) ar faes yr Eisteddfod Genedlaethol eleni. Dyma grynodeb o’r darlith
GANWYD NICLAS ym 1879 pan oedd imperialaeth yn lledaenu ar draws y rhan fwyaf o’r byd, dan arweiniad cyfalaf monopoli Prydain ond hefyd pan oedd cyfalaf America a’r Almaen fwyfwy yn mynnu eu lle yn yr haul.
Roedd y Raj Prydeinig yn nesáu at ei anterth, tra bod darostwng Affrica gan Brydain ar fin ei gwblhau.
Dechreuodd Niclas ei fywyd yng Nghrymych, gogledd Sir Benfro, ychydig i’r gogledd-orllewin o faes glo De Cymru. Erbyn hynny, roedd glo stêm Cymreig yn pweru llynges ymerodrol Prydain.
Similar stories
MEIC BIRTWISTLE offers an appreciation of the renaissance man GARETH MILES
MEIC BIRTWHISTLE relishes a fine production by an amateur company of a rousing exploration of Wales' radical history



